سيدمحمود دعايي:
اگر امام(ره) پس از انقلاب فرصت تدريس مييافت خيلي از نوآوريها ايجاد ميشد
مديرمسوول روزنامه اطلاعات در نشستي با عنوان "سلسله جلسات بررسي آرا و انديشههاي امام خميني(ره)" که توسط معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی واحد علوم پزشکی تهران برگزار شد، به مرور تحليلي خاطراتش از دوران تبعيد امام (ره) درنجف پرداخت.
به گزارش روابط عمومی مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی،حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمود دعايي در اين نشست، سلسله فعاليتهاي امام (ره) در 14 سال تبعيدشان درعراق را به سه مقطع تقسيم كرد و اظهارداشت: اين سه دوره تثبيت حضور امام (ره)، اوجگيري درگيريها و فعاليتهاي ضد هم دو رژيم ايران و عراق و توافق شاه و صدام را شامل ميشود.
وي تصريح كرد: انگيزههاي اصلي تبعيد امام(ره) به عراق را ميتوان برخوردهاي مسلحانه و ترور حسن علي منصور توسط بخارايي دانست كه به زعم خود معتقد بود حركتش مشروع و با فتواي مرجعش كه امام (ره) باشد صورت گرفته است؛ زيرا امام (ره)در سخنرانياي فرموده بودند كه سزاي دولت خائن گلوله است.
وي در ادامه خاطرنشان كرد: تبعيد امام(ره) به نجف ميتوانست به علت نزديكي به ايشان و قرارگرفتن امام (ره) در فضاي زيارتي و آموزشي باعث خوشحالي مقلدان ايشان شود، اما به علت تفاوت فضاي قم به عنوان حوزه نوگرا و مبارز و انقلابي با نجف كه حوزه قديمي و دور از مبارزات سياسي و فعاليت هاي اجتماعي بود مي توانست اين حس در رژيم شاه ايجاد شود كه امام(ره) در اين فضا به ناگريز مجبور به سكوت خواهد شد.
مدير مسوول روزنامه اطلاعات با بيان اينكه تصميم به تبعيد امام (ره) به نجف در شوراي عالي امنيت ملي آن زمان اتخاذ شد، افزود: آنها تصورميكردند از اين طريق با توجه به فضاي خمودي كه در روحانيت نجف وجود دارد، روحانيون به جان هم ميافتند و همديگر را خنثي ميكنند.
وي همچنين با يادآوري اينكه رژيم در ابتدا وانمود مي كرد، امام(ره) به ميل خود به نجف هجرت كرده است، ادامه داد: امام(ره) در اعلاميه اي تاكيد كردند كه به محض ايجاد شرايط به وطن خود باز خواهد گشت. مراجع تقليد در آن دوره با پرداخت شهريه و تدريس فعاليت ميكردند، اما امام(ره) هيچ يك از اين دو راه را انتخاب نكردند تا مانع تحريك بيتها و حواريون رقباي خود و تحقق اهداف رژيم شاه شوند. ايشان به اصرار دوستداران خود در منزل و به طور غيررسمي تدريس ميكردند.
دعايي در ادامه با بيان اينكه كانون نجف در آن مقطع داراي سه حوزه بود، افزود: البته اين سه حوزه با امام(ره) مشكلي نداشتند، اما بيتها و حواريون متعصب آنها بودند كه اشكالاتي ايجاد ميكردند، به همين دليل امام(ره) به هيچ وجه اجازه ندادند در اطراف خود بيتي ايجاد شود تا باعث تحريك حواريون رقبا شود. به مرور افرادي شيفته تقوا و معنويت امام(ره) شدند و با فشار آنها امام(ره) تصميم به تدريس به صورت رسمي گرفتند. اما تدريس خود را درحوزه عرفان و فلسفه كه در آن شاخص بودند، انجام ندادند و به حوزهي فقه روي آوردند.امام(ره) در دورهي تدريس خود سنتشكني كردند و اجازهي انتقاد و اشكالگيري به شركتكنندگان در جلسات خود را دادند كه تا آن زمان صورت نميگرفت.
وي تصريح كرد: افرادي كه در جلسات تدريس امام (ره) شركت ميكردند، شامل ياران امام(ره) و طيفهايي از وابستگان رقبا بودند كه رسما براي اشكالگيري در جلسات حضور پيدا ميكردند، امام(ره) حضور آنها را باعث گيرايي و پرثمرشدن بحثها ميدانستند، البته گروه ديگري نيز بودند كه به توصيه مراجع نيك انديش خود دراين جلسات شركت ميكردند .
مدير مسوول روزنامه اطلاعات همچنين سنتشكني ديگر امام(ره) در نجف را پرداختن شهريه بدون تبعيض به تمام طلابان عرب و غير عرب معرفي كرد و افزود: امام(ره) در پرداخت شهريه كه در آن زمان بين طلاب عرب و غيرعرب تفاوتي قائل مي شدند، سنتشكني كردند و به طور يكسان به آنها شهريه پرداختند.
وي در ادامه به دريافت امام (ره) در بهرهگيري از فرصتهاي درگيري بين رژيم ايران و عراق اشاره كرد و اظهارداشت: در آن زمان عراق بسيار مصر بود كه اپوزيسيون مخالف ايران فعاليت گستردهاي داشته باشد، تشكلهاي مسلحانه و چريكهاي فدايي و مجاهدين خلق هم در اين دوره شكل گرفتند، اما امام(ره) در يك معذوريت قرار داشت. يكي اين كه با اقدامات ضد رژيم شاه در عراق محكوم به اين شود كه يك عامل بعثي است و از طرفي سكوتش به اين معنا برداشت شود كه به طرفداري از شاه برخاسته است. در اين ميان امام(ره) از فرصت استفاده و مباحث ولايت فقيه را عنوان كرد.
دعايي با يادآوري سفر حج خود در آن مقطع زماني، تصريح كرد : در سفر خود با آقاي مطهري در مكه ملاقات كردم كه پيغامي براي امام(ره) داشت، در اين پيغام مطهري گفت كه در شرايط فعلي با توجه به خلائي كه براي مكتب هاي چپ و ماركسيسم و سرخوردگي هايشان به وجود آمده بود، بسيار نيازمند مطرح شدن چنين مباحثي از امام(ره) بوديم. مطرح شدن اين مباحث در بهترين وقت يعني نياز به ضرورت پاسخگويي به نياز روز و بهترين شخص يعني امام(ره) صورت گرفت.
وي در ادامه به وضعيت امام (ره) در نجف همزمان با توافق رژيم حاكمه ايران وعراق كه در حاشيه اين دوره شهادت تكاندهنده فرزند امام(ره) حاج مصطفي اتفاق افتاد، اشاره كرد و گفت: به عقيدهي امام(ره) اين اتفاقات لطف خفيه الهي بود، پيامدي بود كه باعث اوجگيري انقلاب و به ثمر نشستن فعاليتهاي امام(ره) شد.
دعايي همچنين به توافق عراق و ايران در آن مقطع زماني مبني بر اينكه ايران اجازه ندهد دشمنان كرد عراق فعاليت كنند و عراق نيز به مخالفان ايران اجازهي فعاليت ندهد، اشاره كرد و گفت: امام(ره) بدون هيچ توجهي به اين توافقات به فعاليتهاي خود عليه رژيم شاه ادامه ميدادند. رژيم شاه بر عراق فشار آورد كه به تعهدات خودعمل كند و در ديداري كه از طرف سران رژيم عراق با امام(ره) صورت گرفت امام فرمودند كه در قبال رژيم شاه تعهدي ندارم و تعهدم به مردم است و در مقابل تشخيصي است كه ميدهم. وي همچنين خاطرنشان كرد: هجرت امام(ره) به پاريس نيز در ادامهي تلاشهاي ايشان در ابتدا براي سفر به كويت بود كه با موفقيت روبهرو نشد و در نهايت با مشورت و تصميمگيريهايي تصميم به هجرت به پاريس گرفتند.
دعايي در ادامه با اشاره به دكترين ولايت فقيه، ولايت فقيه را امري دانست كه بايد با مقبوليت اجتماعي و رضايت آحاد جامعه صورت گيرد و تصريح كرد: اگر امام(ره) بعد از انقلاب اين فرصت را پيدا مي كرد كه به تدريس بپردازد خيلي از نوآوري ها ايجاد مي شد، شاهديم كه در مدت كوتاهي كه امام(ره) به تفسير سوره حمد پرداختند نوآوريهايي ايجاد شده بود. امام(ره) معتقد بودند اگر نتوانيم پاسخگوي نيازهاي به روز جامعه باشيم، محكوم به سقوط هستيم.
مدير مسوول روزنامه اطلاعات در پايان در پاسخ به سوالي درباره لزوم شرط سيد بودن و روحاني بودن ولايت فقيه ابراز عقيده كردند: سادات بودن و روحاني بودن لزومي ندارد، اما ولايت فقيه بايد مجتهد برگزيدهي مردم باشد.
منبع خبر :
طریق جاوید
در تاریخ
۱۳۸۶ پانزدهم مرداد
ساعت
22:28:38